ABD’nin kuzeybatısında yaşayan Snohomish yerlilerinin bir atasözü vardır; “Dünyanın en yüksek dağı Everest ise, en büyük binası da Everett’tir”. Ben bu atasözünü kuşkuyla karşılıyorum; çünkü Boeing’in Everett fabrikasının inşa edildiği yıllarda, hayatta olan bir Snohomish yerlisi kalmamıştı herhalde. Ama yine de bu deyiş, kabile şefi “Şerefli Ecdadın Mahdumu” (bilinen adıyla Onur Ataoğlu)’na atfedilir...
Ancak bu atasözünde doğruluk payı da var; çünkü, uçak üreticisi Boeing’in, Washington’un Everett nahiyesinde yer alan fabrika binası, 400.000 metrekare yüzölçümü ve 13,500,000 metreküpe yakın hacmi ile dünyanın en büyük yapısı ünvanını elinde bulunduruyor.
Everett fabrikasının "küçücük" bir bölümü...
Boeing’in bu fabrikaya ihtiyacı, devanası 747’lerle ortaya çıkmış. Eldeki fabrikalarda böyle bir uçağı yapamayacaklarını anlayınca, Seattle’ın 50 km. kadar kuzeyindeki Everett’e yeni bir fabrika inşa etmeye karar vermişler. O yıllarda bölgede yer alan şehirler ekonomik buhranın pençesine düşmüşler; hatta “şehri en son terk eden bi zahmet ışıkları kapatsın” esprileri yapılır olmuş...
Everett'ten havalandığınızda Everest olmasa da, Rocky Dağları manzarası ile büyüleniyorsunuz...
Ama Everett fabrikasının ardından bölge tekrar ihya olmuş. yarattığı istihdam ve sırf Boeing fabrikasını gezmeye gelen turistlerin ekonomisi ile cukkayı doğrultmuşlar. Şu anda Seattle’ın en önemli turistik atraksiyonlarından biri Boeing fabrika turları ve müzesi olmuş durumda... Everett fabrikasını gezmek ve devasa 747’leri, kompozit malzemeden yapılan “plastik uçak” 787’leri görmek kaçırılmaması gereken bir deneyim...
Fabrika gezisinde doğal olarak fotoğraf çektirmedikleri için (bilmeyenler için hatırlatayım, bende acaip bir teknoloji casusu tipi vardır) sizi binanın dışında çekebildiğim “Dream Lifter” ile baş başa bırakayım...
Bu koca göbekli uçak, dünyanın her köşesinden Boeing’e parça taşıyor. Özellikle büyük gövde parçalarını sığdırabilmek için kargo uçaklarını Şaşmaz Oto Sanayi sitesinde modifiye ettirerek büyüttürmüşler. Boeing, şu an dünyanın hemen her köşesinde uçak parçaları yaptırıyor; hatta ABD içinden bile malzeme tedarik ettikleri söyleniyor.
Fabrika turunun ardından Boeing’in “Havacılığın Geleceği” müzesini gezmeyi ihmal etmeyin. Müzede havacılığın hem geçmişini, hem de geleceğini görebilirsiniz.
Havacılığın geçmişi denilince, Howard Hughes'u ve başrolünde Leonardo DiCaprio'nun Hughes'i canlandırdığı "Aviator" filmini es geçmek olmaz! Seyretmediyseniz, sakın ihmal etmeyin!
Müzede yer alan devasa uçak parçaları, özellikle turbo jet motorları, mühendis olamamış bir mühendis olan bendenizi çok etkiledi...
Ama müzede benim favorim, eski bir 727 pilot kokpiti oldu... Çocukluğumdan beri en büyük fantezilerimden biri, kokpite oturup önümdeki yüzlerce düğmeyi “çat çat çat çat” açıp kapatarak nefsimi köreltmekti. Filmlerde pilotları gördüğümde o kadar özenirdim ki, önlerinde yüzlerce düğme, sanki rastgele ellerini uzatıp parmağına takılan düğmeleri açıp kapatarak tanrısal bir hakimiyet duygusunun sağladığı ruhsal bir orgazma ulaşıyorlar...
Ve sonunda oturdum kokpite, büyük bir keyifle düğmeleri çatır çatır açıp kapamaya başladım. Bana önümüzdeki 40 yıl yetecek kadar düğmeyi dürtükledikten sonra uyuşan parmaklarım ile müzeden çıktım.
Kokpitteki yuvarlak göstergelere, joystick şeklindeki kumanda koluna hayranlıkla bakakaldım... En çok hoşuma giden, gaz manivelasındaki "go around" düğmesi idi... Basınca ne oluyor acaba? Kafasına göre havada dönüp duruyor mu? Arabama da bu mekaznizmadan taktırabilir miyim?
Dışarıdaki görevliye Boeing’in bir fabrika satış mağazası olup olmadığını sordum. Adam anlamadı. Seri sonu, ya da defolu uçak satışları olup olmadığını, bir outlet açmayı düşünüp düşünmediklerini sormaya çalıştım, ama frekansı tutturamadık. Olsa olsa müze mağazasından uçak maketi alabilirmişim...
Boeing'in iyi müşterilerinden biri de THY tabii ki!
1 comments:
Bir fabrikayı gezmeyi isteyeceğimi hiç düşünmemiştim (Çikolata fabrikası hariç) fakat yazınız sayesinde bu fabrikayı oldukça merak ettim :) Güzel eğlenceli bir yazı olmuş oraya gitmiş kadar oldum kokpitin oradaki fotoğrafınızda da çok havalı çıkmışsınız hani :D "go around" düğmesinin işlevini bende merak ettim... sevgiler :)
Yorum Gönder